Chùa Minh Sơn, hay còn được dân địa phương gọi là Chùa Hang, là một ngôi cổ tự ở phía tây núi Chóp Chài, gắn liền với thiền sư Bảo Tạng. Ngôi chùa không chỉ là điểm hành hương của Phật tử mà còn là điểm đến đầy hấp dẫn cho du khách yêu thích khám phá văn hóa, lịch sử và thiên nhiên vùng đất Phật học Phú Yên.

Chùa Minh Sơn tọa lạc tại thôn Minh Đức, phường Bình Kiến, tỉnh Đắk Lắk, trước kia là xã Hòa Kiến, thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên. Tiền thân của chùa Minh Sơn là chùa Thạch Sơn, chính là Chùa Hang, nằm lưng chừng núi Chóp Chài. Đến khoảng năm 1860, Hòa thượng Bảo Tạng, phái Lâm Tế, đời 40 sau khi vân du phía nam, về đây trụ trì. Sư Bảo Tạng là người có tiếng nên khi sư về đây, bà con trong vùng kéo đến học rất đông. Để tiện cho việc học Phật pháp, các bô lão xin mở am nhỏ dưới chân núi, sau này dần phát triển thành chùa Minh Sơn ngày nay. Chùa Minh Sơn thuộc hệ phái Bắc tông, có ngày húy kỵ là 25 tháng 5 âm lịch, ngày húy kỵ của sư Bảo Tạng.

Tổ sư Hải Bình húy Bảo Tạng, sinh năm 1818, mất năm 1872, là một vị cao tăng triều Nguyễn, thuộc thiền phái Lâm Tế Liễu Quán, đời pháp thứ 40. Ngài xuất thân từ Tổ Đình Long Sơn Bát Nhã (Phú Yên), là cao đệ của Tăng Cang Hòa Thượng Tánh Thông Giác Ngộ. Ngài phát tâm vân du hóa đạo, từng dừng chân ở nhiều chùa thuộc các tỉnh Phú Yên, Ninh Thuận, Bình Thuận và tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu. Ngoài việc trùng tu Tổ Đình Thiền Lâm, Tổ còn khai sơn nhiều ngôi chùa khác ở Tam Phan (Phan Rang, Phan Rí, Phan Thiết) như: Chùa Linh Sơn, Chùa Phước Lâm, Chùa Trà Cang thuộc tỉnh Ninh Thuận; Chùa Linh Sơn, Chùa Cổ Thạch thuộc tỉnh Bình Thuận; và Chùa Bửu Long, Chùa Châu Viên, Chùa Ngọc Tuyền ở phía nam thuộc vùng biển Bà Rịa - Vũng Tàu...

Về kiến trúc, Minh Sơn Tự tọa lạc lưng chừng núi, không gian tầng bậc rõ rệt, gồm cổng Tam Quan ngay đường đi chính, khuôn viên chùa sâu vào phía trong tầm 100m. Sân rộng thoáng với Tượng Quán Thế Âm, Phật Di Lặc và khu vườn Phật. Chánh điện tờ Ta Bà Tam Thánh: Phật Thích Ca Mâu Ni, Địa Tạng Vương Bồ Tát và Quán Thế Âm Bồ Tát, tượng trưng cho sự tu tập, cứu độ và giải thoát. Tổ đường nằm sau chánh điện thờ Đạt Ma Tổ Sư và các tổ. Cạnh bên là chánh điện mới đang xây, bề thế và khang trang hơn. Khu mộ tháp nằm ở tầng sau, tưởng niệm Tổ Bảo Tạng.

Sau khu mộ tháp là đường lên chùa Hang, đoạn đường khoảng 500m nhưng khá dốc. Bù lại đường đi cây cối che bóng mát mẻ, không khí trong lành, dễ chịu. Chùa Hang là khoảng hang đá thụt vô, khá rộng, hẹp bên trong. Trong cùng là Chánh điện thờ Ta Bà Tam Thánh, bên cạnh có khu thờ Đạt Ma Tổ Sư. Phía trên cùng là khu miếu thờ Thánh Mẫu, cạnh bên là Tượng Quán Thế Âm. Chùa Hang nằm lọt lòng trong một mỏm đá nhô ra tự nhiên lừng chừng núi Chóp Chài, phía trước cây cối rợp bóng, tạo nên không gian linh thiêng hòa quyện với thiên nhiên núi rừng.    

Khi đến Chùa Hang, du khách sẽ có những trải nghiệm không thể bỏ qua: Trekking nhẹ lên lưng chừng núi- để đến chùa, vừa rèn sức khỏe vừa tận hưởng mây núi, không khí trong lành. Đắm mình trong không gian linh thiêng- nơi hang đá tĩnh mịch, thanh tịnh. Ngắm cảnh Tuy Hòa từ trên cao – từ những bậc đá dẫn lên chùa có thể phóng tầm mắt ra cánh đồng lúa Tuy Hòa. Du khách nên đi buổi sáng hoặc chiều muộn, vì buổi chiều nắng chiếu trực tiếp, khó ngắm cảnh.

Minh Sơn Tự tọa lạc trên sườn núi Chóp Chài – ngọn núi biểu tượng của Phú Yên cao gần 400 m, nổi bật giữa vùng đồng bằng Tuy Hòa, với nhiều tên gọi như Nựu Sơn, Quy Sơn hay núi Cổ Rùa. Ngọn núi này không chỉ có giá trị phong thủy, văn hoá mà còn là nơi tập trung nhiều danh tự như chùa Hòa Sơn ở phía Bắc, Khánh Sơn ở phía nam, Bảo Lâm ở phía Đông và Minh Sơn ở phía Tây. Tạo thành một cụm các di tích và điểm đến du lịch tâm linh hấp dẫn nhất vùng đất Bình Kiến, Phú Yên, miền Đông Đắk Lắk.